SKIN and BONES | OpenArtLink 2025 Piraeus
Το σώμα αποτελεί διαχρονικά ένα από τα πιο κεντρικά και κλασικά θέματα αναπαράστασης σε όλες τις μορφές των εικαστικών τεχνών, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη πρακτική. Η έκθεση Skin and Bones εστιάζει σε δύο θεμελιώδη υλικά του σώματος, το δέρμα και τα οστά, διερευνώντας τόσο τη βιολογική τους υπόσταση όσο και τις συμβολικές και πολιτισμικές τους προεκτάσεις.
Το δέρμα, ως εξωτερικό όριο του σώματος, φέρει διπλή λειτουργία: από τη μία, αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο εγγραφής του χρόνου και του τραύματος∙ από την άλλη, λειτουργεί ως μηχανισμός διάκρισης και ταυτότητας. Στην ψυχαναλυτική θεωρία, ο Didier Anzieu αναφέρεται στο «δέρμα-εγώ» (Moi-peau), υπογραμμίζοντας το πώς η επιφάνεια του σώματος συνιστά πρωτογενές όργανο συγκρότησης του εαυτού, φίλτρο ανάμεσα στο εντός και το εκτός. Ορατός χάρτης ουλών, ραγάδων και σημαδιών, το δέρμα καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ο χρόνος και το ψυχοσωματικό τραύμα καθίστανται απτές εγγραφές, ενώ ταυτόχρονα ενεργεί ως μάσκα ή ασπίδα απέναντι στον κόσμο, ως τόπος κοινωνικής διαπραγμάτευσης της ταυτότητας (Butler). Αντιθέτως, τα οστά, ως εσωτερικό και αθέατο υπόστρωμα, συνιστούν τη δομική θεμελίωση του σώματος. Η φράση «you know it in your bones» επιβεβαιώνει τη λειτουργία τους ως τόπου μιας υπαρξιακής βεβαιότητας που υπερβαίνει τον λόγο και εγγίζει το προ-γλωσσικό. Η σκελετική αρχιτεκτονική, ανθεκτική στη φθορά της σάρκας, επιβιώνει και μετά τον θάνατο, συγκροτώντας έναν άξονα μνήμης και τελετουργίας. Στο πεδίο της ανθρωπολογίας, τα οστά συνδέονται με το ιερό και την προγονική συνέχεια, λειτουργώντας ως μνημειακή υλικότητα που διασυνδέει το παρελθόν με το παρόν (Hertz, Douglas). Ως τέτοια, αποτελούν αγωγό ανάμεσα στην υλικότητα του σώματος και στη σφαίρα του πνευματικού. Στο πλαίσιο της σύγχρονης τέχνης, η εστίαση στο δέρμα και τα οστά δεν αφορά μόνο την αναπαράσταση της υλικότητας, αλλά την ανάδειξη του σώματος ως τόπου μνήμης, τραύματος και πνευματικής διασύνδεσης.
Το δέρμα και τα οστά γίνονται έτσι εννοιολογικά εργαλεία ανάγνωσης του παρόντος, φορείς ενός χρόνου που δεν σβήνει και μιας ταυτότητας που παραμένει σε συνεχή διαπραγμάτευση.
Βιβλιογραφία
Anzieu, Didier. The Skin-Ego. Translated by Naomi Segal, Yale University Press, 1989.
Butler, Judith. Bodies That Matter: On the Discursive Limits of “Sex”. Routledge, 1993.
Douglas, Mary. Purity and Danger: An Analysis of Concepts of Pollution and Taboo. Routledge, 1966.
Hertz, Robert. Death and the Right Hand. Translated by Rodney and Claudia Needham, Free Press, 1960.
Σχεδιασμός και Επιμέλεια: Αντιγόνη Καψάλη
Καλλιτέχνες: Βασίλης Αγγελόπουλος, Αρτεμις Αλκαλάη, Πέννυ Γκέκα, Ζωή Ζηπέλα, Αντιγόνη Καψάλη, Σοφία Κυριακού, Βάια Πιλάφα, Μυρτώ Σακκά.
Η έκθεση παρουσιάζεται στο πλαίσιο του OpenArtLink 2025, μια πρωτοβουλία που συγκεντρώνει διεθνείς καλλιτέχνες από διάφορους τομείς για να εξερευνήσουν την καινοτομία και την καλλιτεχνική ανταλλαγή.
OpenArtLink 2025
Piraeus-Project
Αθηνών 8-12, Πειραιάς 185 40
22 - 26 Οκτωβρίου, 2025
Εγκαίνια: Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου, 2025
Διοργάνωση: CHEAPART, keramikos23
Επιμέλεια: Γιώργος Γεωργακόπουλος, Paolo Incarnato, Φωτεινή Καπίρη, Θάλεια Κερούλη
https://www.openartlink.com
